De Spiegel van Helder Bewustzijn en het PAVA Bewustzijnsmodel

Het verhaal achter het boek.

De coach die geen raad kon geven aan zijn cliënt

‘Ongeveer 25 jaar geleden kwam Kristien, die werkte voor de Verenigde Naties, bij mij op consult omdat ze meer duidelijkheid wilde krijgen omtrent een project waaraan ze haar medewerking had toegezegd: in enkele Afrikaanse landen educatief werk doen rond vrouwenbesnijdenis. Kristien had al tijdens enkele eerdere bezoeken aan Afrika gesprekken gevoerd met plaatselijke stamhoofden hierover. Ze had daarbij gemerkt dat deze gesprekken een tegengesteld effect hadden van wat ze wilde bereiken: de stamhoofden raakten nog meer overtuigd van hun gelijk over vrouwenbesnijdenis en wilden, na de discussies met haar, deze praktijk zelfs nog uitbreiden. Intuïtief voelde Kristien aan dat haar verzet (het niet kunnen accepteren)tegen dit eeuwenoude gebruik aan de basis lag van het falen van haar missie. Daarom kwam ze naar mij toe voor begeleiding. Ze zei: ‘Ik wil leren accepteren dat er op aarde nu eenmaal gemeenschappen zijn waar dit gebruik al een hele tijd de gewoonte is, los van mijn eigen ethische, sociale, feministische en psychologisch standpunten daarover.’ Het was haar duidelijk geworden dat, hoe meer zij in verzet ging tegen deze realiteit, hoe meer weerstand zij ondervond.

Ik moest op dat ogenblik toegeven dat ik zelf helemaal niet in een houding van acceptatie was ten opzichte van vrouwenbesnijdenis. Ik gruwelde vol afschuw bij het horen van Kristiens verhalen over de stamhoofden die vrouwen lieten kwellen en levenslang verminken met roestige messen. Terwijl ik naar Kristiens verhaal luisterde, wist ik dat ik haar niet kon begeleiden bij iets waarmee ik zelf niet in het reine was. De maanden hierna ging ik zelf door een diep proces om een begin te maken aangaande het accepteren van wantoestanden en onrechtvaardige situaties overal ter wereld. Ik was mijn eigen eerste proefpersoon.

Groot was mijn verbazing toen ik Kristien een jaar later aan de lijn kreeg. Ik was ervan overtuigd dat ze intussen een andere coach gevonden had. Op haar vraag of ik in het reine was gekomen met het feit dat vrouwenbesnijdenis nu eenmaal op een aantal plaatsen gebruikelijk is, antwoordde ik spontaan ‘ja’, waarop ze dadelijk een afspraak maakte. Toen ze enkele weken later opnieuw bij mij was voor begeleiding, liet ik haar contact maken met drie verschillende kwaliteiten: helder onderscheidingsvermogen, kunnen accepteren wat er nu is en trouw zijn aan je eigen visie. In de loop van 2 sessies deed ik met haar enkele processen met haar om deze drie essentiële levenshoudingen nog te versterken en tegelijkertijd toe te passen op het thema vrouwenbesnijdenis en op haar project in Afrika.

Een jaar later zag ik Kristien terug. Ze vertelde het volgende: ‘Doordat ik steeds meer acceptatie kan geven aan de situatie, bekeken vanuit alle mogelijke standpunten, in plaats van enkel te kijken door de bril van mijn eigen gelijk en die van mijn westerse cultuur, kan ik nu beter aanvoelen welke eerste stappen genomen kunnen worden.’

Door het gegeven van vrouwenbesnijdenis echt te accepteren – echter zonder ermee akkoord te gaan en zonder zich erbij neer te leggen – was ze in staat geweest om open gesprekken te hebben met alle betrokken partijen. De oefeningen die ze met mij gedaan had, hadden haar geholpen om onbevooroordeeld en met volle aandacht te luisteren naar de argumenten van iedereen. Ze was erin geslaagd om de plaatselijke stamhoofden ook te laten luisteren naar de standpunten van mannen en vrouwen die niet achter dit gebruik staan. Ze was zeer blij met de eerste openingen die ze had kunnen maken.

Dit verhaal toont aan dat, wanneer je een situatie geaccepteerd hebt en je je aversie ertegen hebt kunnen toe- en loslaten, je gemakkelijker een visie kan ontwikkelen en sneller een opening ziet om effectief iets te veranderen aan de situatie.

Deze ervaring was voor mij het prille begin van het PAVA-bewustzijnsmodel.’

De Spiegel van Helder Bewustzijn

Elke creatie begint met een gedachte.
Elke realisatie komt tot stand door een volgehouden gedachte.

Joost Vanhove, auteur De Spiegel van Helder Bewustzijn

De trainer in diepe crisis

‘18 jaar geleden, tijdens mijn zoektocht naar mensen met een hoog bewustzijn, had ik een leraar ontmoet die veel levenswijsheid uitstraalde. Ik had die man uitgenodigd om gedurende enkele weken les te komen geven aan mijn studenten en bij mij thuis te logeren. Uiteindelijk werden dat drie maanden.
In de loop van die maanden werd het mij - en velen rondom mij - duidelijk dat deze man helemaal niet bleek te zijn wat hij en anderen beweerd hadden.
Ik geraakte steeds meer in conflict met mezelf en met mijn hoogste waarden: conflict tussen enerzijds het willen aanbieden van de hoogste vorm van levenswijsheid aan mijn cliënten en cursisten en anderzijds op een zorgzame en waarachtige manier anderen begeleiden. Ook al had die man een kern van levenswijsheid, tegelijkertijd bleek hij psychisch gestoord en helemaal niet zo geëvolueerd zoals sommigen mij voorgespiegeld hadden.

Geleidelijk raakte ik diep ontgoocheld in hem en in zijn manier van omgaan met mensen, die niet altijd respectvol was en die zeker niet altijd getuigde van wijsheid.  Maar ik was het meest ontgoocheld in mezelf. Ik kwam terecht in een diepe crisis. Ik zat vol existentiële twijfels over het leven en over mezelf: ‘Waar had ik een fout gemaakt?’ ‘Waar had ik mijn onderscheidingsvermogen verloren?’ ‘Hoe was het mogelijk dat mijn intuïtie – een van de waarmerken van mijn werk - mij zo in de steek had gelaten?’
In de loop van de laatste maand dat deze ‘leraar’ bij mij thuis verbleef en les gaf, werd ik het steeds meer oneens met hem. Na meerdere vergeefse pogingen om hem feedback te geven over zijn manier van werken, zat er maar één ding op: De samenwerking met hem volledig stopzetten. Ondanks het feit dat hij erg overtuigd was van zijn eigen gelijk en van de grote waarde van zijn onderricht, moest ik hem, bijna gedwongen, de deur uitzetten.
Het duurde meer dan een jaar vooraleer ik duidelijk zicht had op waar het misgelopen was.
Uit deze zeer pijnlijke ervaring kwam mijn motivatie om volledige duidelijkheid te krijgen in de mogelijke valkuilen waar iemand (in dit geval: die leraar en ikzelf als organisator) kan in trappen tijdens zijn persoonlijke ontwikkeling. Ik wilde boven alles duidelijkheid krijgen in het kluwen van dikwijls heel verschillende en tegengestelde ideeën, adviezen en leefregels, geformuleerd door verschillende leraren. Ik wilde de factoren in kaart brengen, die het meest bepalend zijn om je dichter te brengen bij een leven vol vreugde, tevredenheid en levensvervulling, of je er juist verder van weg brengen.’

De Spiegel van Helder Bewustzijn

Word nooit de slaaf van je vooropgestelde doelen.
Jij bent er niet om je doelen te dienen, je doelen zijn er enkel om jou te dienen.
Voel je altijd vrij om je doelen aan te passen en bij te stellen met behoud van de essentie, van de waarden.

Frustratie en uitdaging

‘8 jaar geleden, met de publicatie van mijn eerste boek (Het Gouden Geschenk) kwam de ontwikkeling van het PAVA-model in een stroomversnelling. In die periode doorkruisten cliënten, cursisten en collega-trainers, elk met zeer verschillende achtergronden en levensbeschouwelijke overtuigingen mijn pad.
Ik zag dat velen onder hen –waaronder zeer intelligente en wijze mensen, die ik ervoer als hoog geëvolueerd-  toch in bepaalde situaties vastzaten. Op dat moment had ik nog geen volledig zicht op welk vlak precies ze vastliepen of lacunes vertoonden in hun persoonlijke ontwikkeling. Door die frustratie in mezelf werd ik nog meer gemotiveerd om een totaalbeeld te krijgen van de onderlinge samenhang tussen de verschillende factoren die iemands levenswijsheid (of gebrek eraan) bepalen. In de loop van de daaropvolgende jaren begon ik een systematiek te zien in de veel voorkomende verwarringen waar velen onbewust in vastzitten.
Ik wilde onderzoeken of er een systematiek zat in het kluwen van essentiële parameters die je geluk en innerlijke evolutie bepalen. Op enkele jaren tijd werkte ik afwisselend met een model dat bestond uit 6, 7, 8, 9 en zelfs 12 parameters. Het lukte me niet om alle stukjes van de puzzel bijeen te krijgen in één duidelijk, overzichtelijk en evenwichtig model waar ik helemaal tevreden over was. Na lang zoeken experimenteren kwam ik uit bij 4 cruciale parameters. Maar ik zag nog niet de volledige samenhang tussen deze essentiële levenshoudingen.’

Plots inzicht via een droom

‘In de loop van enkele maanden tijd kreeg ik een aantal zeer heldere dromen. Dromen zijn altijd belangrijk geweest voor mij. Mijn masters-eindwerk heb ik gemaakt over dromen. Daarin bestuurde ik de manier waarop proefpersonen, die in hun slaap - te midden van een droomfase -  wakker gemaakt werden, vertelden over hun ‘verse’ droom.

In de laatste van die reeks dromen stond ik plotseling te midden van 4 half-transparante kolommen. De 4 kolommen, gemaakt uit een soort edelsteen, vormden een dubbele boog, die enkele meters boven mijn hoofd samenkwamen in één punt, zoals 4 pilaren van een gotisch gebouw die samenkomen in een dubbele spitsboog. De onderkanten van de 4 bogen waren zeer donker, bijna zwart. Naar boven toe werden de pilaren steeds lichter van kleur en transparanter. Elk van de 4 bogen was in een verschillende kleur: een in indigoblauw, een in helder smaragdgroen, een in topaas-geel en de vierde in robijnrood. Tijdens de droom werd ik plots van de grond getild. Ik begon te zweven en voelde me, naarmate ik hoger zweefde, helderder van geest, blijer en gelukkiger worden. Op een gegeven moment zweefde ik vlak onder de punt, waar de 4 pilaren samenkomen. Toen zweefde ik nog hoger. Mijn hoofd ging moeiteloos doorheen de spits, die volledig transparant was en geen weerstand bood. Ik zweefde verder naar boven totdat de spits ter hoogte van mijn hart was. Toen hoorde ik stemmen, die klonken als een zeer groot koor. Duizenden mannen- en vrouwenstemmen zeiden tegelijkertijd - maar eigenlijk klonk het eerder als muziek – ‘Dit is zelfrealisatie’.

Op dat moment werd ik wakker. Ik was nog helemaal vervuld van het gevoel van opperste gelukzaligheid, dat ik herkende van de eenheidservaringen, die ik ook al als kind had.

Enkele minuten later, toen ik helemaal wakker was, wist ik dat het PAVA-bewustzijnsmodel af was. In de loop van de maanden die daarop volgden moest ik enkel nog de details invullen en het model uittesten op mezelf, mijn cliënten en cursisten. De tekening van de dubbele spitsboog in vier kleuren vind je ook terug in het logo van het PAVA-bewustzijnsmodel. Na 15 jaar trial and error was ik er eindelijk in geslaagd om een sluitend bewustzijnsmodel te ontwikkelen, met de 4 PAVA-parameters, die het meest bepalend zijn voor je innerlijke groei.

 

Het Gouden Geschenk

Het gevecht tegen de wereld, zoals ze nu is, heb je op voorhand al verloren.

De structuur van fundamentalisme

Tijdens de periode dat ik het manuscript voor het boek aan het schrijven was, ben ik meerdere keren geconfronteerd geweest met misvattingen en verwarringen bij mezelf. Enkel door mijn gedachten en gevoelens nauwkeurig onder de loep te nemen, in momenten dat ik inefficiënt was en tijdens situaties waarin ik niet een gevoel van vreugde of vervulling beleefde, slaagde ik erin om het model volledig op punt te stellen en om alle mogelijke misvattingen die iemand kan hebben te inventariseren.

Halverwege het schrijven van het boek, in 2014, werd ik geconfronteerd met een van mijn goede vrienden die in de loop van de voorbije 10 jaar steeds meer fundamentalistische ideeën kreeg. Hij was - en is - ervan overtuigd dat zijn ideeën (en die van de andere leden van de groepering waartoe hij behoort, die zich christelijk noemen) de enige juist zijn. Hij beroept zich op fragmentarische zinnen uit de Bijbel en op uitspraken van ‘zieners’ en mensen die in zijn kring beschouwd worden als ‘hedendaagse profeten’ van het christelijke geloof. Het was voor mij overduidelijk dat hij in dezelfde valkuil getrapt was als bijvoorbeeld sommige moslimextremisten en -fundamentalisten. In het huidige, vervolledigde PAVA-bewustzijnsmodel worden nu ook dergelijk verwarringen (noem het ‘levensbeschouwelijke verwarringen’) gekaderd, zodat je ze bij jezelf of bij iemand anders kan herkennen en – als er bereidheid is - loslaten. 

Door per se iets anders te willen dan wat er nu is, bouw je weerstand op tegen wat er nu is. Daardoor houd je wat er nu is, in stand.